Editör Türkiye’nin Karadeniz Bölgesi’nde yer alan Ordu ili, yalnızca doğal güzellikleriyle değil, köklü kültürel mirasıyla da ön plana çıkan bir yerleşim birimidir. Antik çağlardan itibaren pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan şehir, tarih boyunca hem yerel halkın yaşam biçimleri hem de dış etkilerle şekillenen zengin bir kültürel senteze sahiptir (Kaya, 2016: 47). Bölgenin kültürel yapısı, özellikle sözlü gelenekler, müzik ve dans kültürü ile kendisini gösterir. Kemençe ve tulum gibi yerel müzik enstrümanlarıyla icra edilen ezgiler, yalnızca bir eğlence aracı değil, aynı zamanda tarihsel hafızayı canlı tutan birer kültürel aktarım aracıdır (Gürsoy, 2019: 112). Özellikle Ordu’nun yayla şenlikleri ve halk oyunları, toplumsal dayanışmayı pekiştiren, kuşaktan kuşağa aktarılan önemli kültürel etkinliklerdir.
Ordu’nun kültürel kimliğinde tarımsal faaliyetler, özellikle de fındık tarımı, belirleyici bir yer tutmaktadır. Dünya fındık üretiminin yaklaşık %70’ini karşılayan Türkiye’de, Ordu ili bu alanda başat konumda yer alır (TÜİK, 2023). Fındık hasadı yalnızca ekonomik bir etkinlik değil, aynı zamanda sosyal dayanışmanın örüldüğü, imece kültürünün yaşatıldığı bir dönem olarak öne çıkar. Hasat zamanı düzenlenen şenlikler, toplu yemekler ve eğlenceler, tarımsal faaliyeti bir kültürel ritüele dönüştürmektedir (Demirtaş, 2020: 78). Ayrıca fındık, mutfak kültüründe de geniş yer bulur; pestil sucuk, fındıklı baklava gibi ürünler hem yerel halkın sofralarını süsler hem de şehre gelen ziyaretçilere sunulan hediyelikler arasında yer alır. Böylelikle fındık, Ordu’nun kimliğinde sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel bir unsur olarak da güçlü bir yere sahiptir.
Ordu kültürünün önemli dinamiklerinden biri de göç olgusudur. 20. yüzyılın ortalarından itibaren yaşanan yoğun iç ve dış göçler, şehrin demografik yapısını dönüştürmüş, kültürel alışverişi hızlandırmıştır (Aksoy, 2018: 156). Göç eden Ordulular, gittikleri yerlerde hemşehri dernekleri kurarak kültürel kimliklerini koruma ve yaşatma gayreti içinde olmuşlardır. Diğer yandan, geri dönen göçmenler ve şehirde kalan yerel halk arasında yaşanan kültürel etkileşim, geleneksel yaşam pratiklerinin modern yaşamla harmanlandığı yeni bir kültürel zemin oluşturmuştur (Öztürk, 2021: 63). Bugün Ordu, geçmişin kültürel mirasını koruyarak modernleşme sürecine entegre olmuş, dinamik ve çok katmanlı bir kültürel yapıya sahiptir.
Kaynakça:
• Aksoy, M. (2018). Karadeniz Bölgesi’nde Göç ve Kültürel Etkileşim: Ordu Örneği. Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 30(3), 150-165.
• Demirtaş, F. (2020). Türkiye’de Fındık Tarımı ve Kültürel Yansımaları: Ordu İli İncelemesi. Tarım Ekonomisi Araştırmaları, 12(2), 75-82.
• Gürsoy, S. (2019). Karadeniz’in Müziği: Kemençenin Kültürel Anlamı. Halk Kültürü ve Müzik Dergisi, 7(1), 110-117.
• Kaya, E. (2016). Ordu’nun Tarihi ve Kültürel Kimliği Üzerine Bir Değerlendirme. Anadolu Kültürel Çalışmalar Dergisi, 4(2), 45-52.
• Öztürk, A. (2021). Göç ve Kültürel Değişim: Ordu’da Toplumsal Yapının Dönüşümü. Sosyoloji Araştırmaları Dergisi, 9(1), 60-68.
• TÜİK. (2023). Türkiye Tarım İstatistikleri 2023. Türkiye İstatistik Kurumu Yayınları.
